Üye Girişi
Kullanıcı :
Şifre :
 
Şavşat.com'a Üye
Değil misiniz ?


Köşkidekiler

Son 25 Üye

Ramazan Yıldırım

Tekin Acı

Seyfettin Özışık

Yaşar Temur

Nuran Aydın

Kadir Yalciner

Şenol Boz

Erdem Altun

Onur Geçkin

Zeki Ekinci

Selçuk Özgür

Mehmet Çiçek

Şeyma Dede

Naim Gümüş

Özbay Demir

Gizem Yazar

Nurbay Demir

ibrahim Büyük

Gökhan Durmuş

Nurbay Gül

Erkan Yılmaz

Nehir Kübra Avcı

Selçuk Gündüz

Ali Osman Yıldız

Özgür Çelik

AnaSayfa
Kültür ve Sanat
Duvar Gazetesi
Haber/Güncel
Mesaj Tahtası
Foto Galeri
iletişim
Şavşat ve Şavşatlılar Rehberi
Şavşat ve Turizm
Şavşat ve Medya

Bugün
23 Kasım 2017 06:49

Şavşat
  DUVAR YAZILARI ...

  KATEGORİK BAŞLIKLAR ...

Çiçek Nene Kimdir

Nusret Erişti / 07 Mart 2009 04:03

ÇİÇEK NENE (ERİŞTİ) KİMDİR.

Bilinen en büyük dedemiz Süleyman torunu, Cumi oğlu (Hacı) Durak, Ahıska’nın Türkiye’den ayrı kalmasından önce Şavşat’a gelmiş ve Köyümüz Konak mevkiinde bulunan Beylerin yanında çalışmaya başlamış. Daha sonra Beyler evlerimizin (Balcıgil’in tarlalar dahil) bulunduğu ağaçlık ve dikenlik olan bölgeyi ev yapıp yerleşmesi için kendisine vermişler.

Durak Dede Düzenli Köyü’ndeki Demireller sülalesinden (Mahbube) ile evlenmiş ve bir oğlu olmuş (Şaban Erişti). Bir zaman sonra eşi vefat etmiş. Daha sonra Karahocagil’den Deli Mehmet’in sülalesinden tekrar evlenmiş ve evlendiği kadından da bir oğlu olmuş (Ali (Deli) Erişti). Durak dede yaşlanınca hacca gitmek istemiş ve Balcıgil’in tarlaların bir kısmını satarak hacca gitmiş. Hac dönüşü Ardanuç’ta hastalanmış ve ölmüş. O zaman yayan seyahat edildiği için kimse gidip eşyalarını alamamış ve de mezarının yerini öğrenememiş.

(Deli) Ali’nin bir oğlu olmuş adını İskender koymuşlar, İskender’in çocukları da Sofi, Şahmurat, Camandar, Safiye ve Gülizar.

Şaban Erişti, Köyümüz Ağagil’in mahalleden Necat Kaya’nın bibisi, Davut Kaya’nın kızı 1864 doğumlu Çiçek Nene ile evlenmiş. 5 çocuğu olmuş, bunlar; Rüştü, Şevki, Şükrü, Metlube ve Gülüfe. Rüştü Erişti önce Saliha nine ile evlenmiş ve 3 çocukları olmuş. Bunlar İbrahim, Faik ve Binnaz. Saliha nine ölünce Rüştü dedey Kurudere Köyü’nden Kıymet nineyle evlenmiş. Ondan çocukları olmamış.

1915 yılında Rusların Şavşat’a saldırıları sırasında dedelerimiz Şevki Erişti 30 kişilik ekibiyle Ardanuç-Anç’ta Acıelma direnişine katılmış. Şükrü Erişti de Hisli Mağara’ya (Hanlı Köyü üstü) gitmiş, Şaban Erişti de oğulu Rüştü ile Kocabey Köyü kışlaları civarında mevzilenmişler.

Bu savaş sırasında evimiz bir karargâh gibiymiş. Askerlerimizce evimize 15 -20 çuval un bırakılırmış ve Çiçek Nene’y de mahalledeki kadınları toplayıp her gece sabaha kadar fırınlarda ekmek pişirirmiş. Sabah olunca da ekmekleri ve katık olarak ta ne varsa, sepetlere doldurup ormanlardaki askerlere ve gönüllü milislere götürürlermiş.

Ruslar Laşet’e kadar indikleri bir sırada Dedelerimiz Laşet köprüsünün batı tarafındaki kayalık ve ormanlık mevkide mevzilenmişler, bu arada kalabalık bir Rus birliği gelip köprüyü (Şu andaki köprünün daha yukarısında ahşap bir köprü imiş) geçmiş, gönüllü birliklerimiz tepeden Ruslara taciz ateşi açsalar da, Ruslar makinalı tüfeklerle ateş ediyorlarmış, bu nedenle bizimkiler saklandıkları mevzilerinden çıkamıyorlar ve ellerindeki tekli martin, berdine ve rus beşlisi silahlarla onları durdurmaya çalışıyorlarmış. Bu sırada Çiçek Nene laşet deresine bakan yamacın üst tarafındaki su kanalından Rusların köprüyü geçtiğini görmüş ve kanalın kenarındaki büyük kayaları yuvarlamaya başlamış. Yuvarlanan kayalar parçalanarak zaten dar olan yoldaki Rus askerlerinin üstüne düşmeye başlamış. Bunun üzerine Ruslar köprü gerisine çekillerek bir müddet beklemişler ve bu yolu geçmenin zor olacağını, geçmeleri halinde çok kayıp vereceklerini düşünerek geri dönmüşler. Geri dönerken Şavket’i (Karaköy) ve üst tarafındaki (Şimdiki Soğuksu’yun üst tarafı) ormanı ateşe vererek yakmışlar.

Şevki dede Ardanuç’tan döndüğünde Çiçek Nene’miz ekmek pişiriyormuş. Yorgun ve aç olduğu için biraz yatıp dinlenmek isteyen Şevki dedemize Çiçek Nene, ‘’Rüştü ve Şükrü Sahara’da iken sen burda nasıl yatarsın?’’ deyip hemen onu da cepheye göndermiş. Annem anlatırdi ki; Çiçek Ninem bazı günler eline bir sopa alıp köyün üst tarafındaki Kaldırma denen yere gidermiş ve orda Sahara’dan geri kaçan kimse varmı diye beklermiş. Düşmandan korkup kaçmak isteyenler Çiçek nenenin korkusundan köye dönemezlermiş.

Çiçek Nene’miz 10.12.1947 de vefat etmiştir. Nüfus kayıtlarında Nenemizin soyismi ‘’İrişti’’ olarak geçmektedir. Bu soyismi daha sonra ‘’Erişti’’ olarak düzelttirilmiş olmakla beraber, halen dahi İrişti soyismini taşıyan akrabalarımız vardır.

Konu hakkında ‘’Kurtuluşunun 50. Yılı Dolayısıyle Artvin ve Çevresi 1828-1921 Savaşları.’’ adlı eserde yer alan yazıyı aynen aşağıya aktarıyorum. (s.124, 125)

‘’1926 daki ilk köy adları değiştirilmesinde bu köye kahramanlık ve savaş hizmetlerindeki üstün başarılarından ötürü Yavuz adı verilmiştir. Köy halkının pek üstün hizmetlerini Şavşet’liler gıpta ile anarlar. Bu köyden özellikle Çiçek Hanım ile kocası Şaban Ağa (Erişti) ve üç oğlunun canları pahasına örnek çalışmalarını başta kaydetmek gerekir. 1947 de 100 yaşlarına varan bu asırlık karı – koca gazi’lerin fotoğrafçı yokluğundan birer resmini aldırıp tarihimize maletmeye maalesef imkân bulamamıştık.

Oğullarından Şevki Erişti 1946 da bana savaş hatıralarından şunları not ettirdi:

‘’Hod Çetesinden sonra gelen İstanbul Çetesi Kumandanı, Ardanuç’tan Şavşet’e bir mektup yazıp kuvvet istedi. (Kazanın iki büyük köyünden olan) Yavuz ve Suluban (Pınarlı) dan yüzerden ikiyüz gönüllü istenmişti. Bunlar tertiplendi ve ilkten Ardanuç’a gittiler.

Sahara kavgası sırasında ben Ardanuç – Anç’ta, kardeşim Şükrü Mağara – Boğazı – Handere’de, babamla öteki kardeşim Rüştü de Sahara’da çalıştık. Babam kolundan, Rüştü alnından yaralanmışlardır. Anamız ÇİÇEK, sırtına sepet alıp aylarca köyü dolaşarak çetelerimize ekmek gönderme işinde çalıştı. Köyde fırınımız haftalarca bu iş için çalıştırıldı. Maiyetimdeki 30 kişi ile Acı – elma kavgalarına devam ettik. Sonra Rusların Borçka’dan zorlaması ile Şavşet’e geldik. Daha sonra Sahara da bozulunca Sabit Beyin çeteleri içinden çıkıp ormanlara sığındık. Annem ÇİÇEK, Sahara bozgınu ile Rus süvarilerin Şavşet’e ilerlediklerini duyunca yanına 20 – 30 kadın arkadaş alarak süvarilerin geçeceği yolda üzerlerine yukarı yamaçlardan büyük taşlar yuvarlamaktan çekinmemişlerdi.’’ ...

Yukarıdaki anlatım hemen hemen aynı içerikle Dursun Özdede’nin ‘’Karçal’dan Sahara’ya ŞAVŞAT’’ adlı eseride de (s.33) yer almıştır.

Yararlanılan Kaynaklar:
-Kurtuluşunun 50. yılı dolayısıyla Artvin ve Çevresi, M.Adil Özder.Artvin Turizm ve Tanıtma Derneği yayını, Ankara ,1971 s.124, 125
-Karçal’dan Sahara’ya Şavşat, Dursun Özdede, 1990, s. 32,33
-Artvin Tarihi, Halit Özdemir, s.184, 188
-7 Mart Kahramanları, A.Mecit Tokdemir, 1972
-Kurtuluş ve Anavatana Kavuşma Anlamı, Adil Özder, Gürses Basımevi- Ordu, s.30-31
-Şiirimizde Artvin, Şahver Karasüleymanoğlu, Sahara Yayınları, 2004
-Yazı ve Resimlerle Çevre İncelemesi Artvin İli, M.Adil Özder, Abdullah Aydın, Güneş Matbaacılık T.A.Ş. ,1969-ANKARA, s. 50, 55


ARTVİN’İN NENE HATUNU ÇİÇEK NENE

Kadınlar içinde medhiyesi var
Bütün kadınlardan baş Çiçek nine
Tarihler yazmıştır bunun ismini
Çete’ye götürdü aş Çiçek nine

Makamı Cennette nur olsun onun
Cennete doğru gidiyor yolun
Eskiler söylüyor, yüksekti soyun
Cennette olasın kuş Çiçek nine

Derunî Kemal’ım böyle çağladım
Matemini tutup biraz ağladım
Öldüğüne karaları bağladım
Olaydım kabrinde taş Çiçek nine

Derunı (Şahver Karasüleymanoğlu. Şiirimizde Artvin S.119)



Duvar Yazı Yorumları
Çiçek Nene

Emin Kara / 07 Mart 2009 04:34

Bildiğim kadarıyla 1915 yıllarında 40 seneye yakın bir süredir Rus yönetiminde olan Şavşat'a Ruslar durup dururken saldırmadılar. Rusya'da savaş bitmeden tarihin mezarlığına gömülecek Çarlık yönetimi, az gelişmiş bir Emperyalist güce hükmediyordu. İngiliz, Fransız ittifakı ile Rus Çarlığı Almanlarla saf tutan Osmanlının çöküş ve parçalanması sürecini acımasızca yürütüyordu. Kafkasları kan gölüne çeviren Rus Çarlığı böl-parçala yönet sürecini acımasızca uyguluyordu. Halklar birbirini boğazlarken Ruslar tabiki İngilizler kendi emperyalist hedefleri peşinde koşuyorlardı.

Savaş öncesi ve sırasında özellikle Enver Paşa'ya bağlı Teşkilatı Mahsusa örgütlenmesi, açık gizli Alman hedefleri doğrultusunda Osmanlı İmparatorluğu eski topraklarından Hindistana kadar bir karşı eylem içerisindeydi. Trablusgarp'da işlevselliği ilk kez açığa çıkan Teşkilatı Mahsusa, 30 küsür yıldır Rus Emperyalizmi İşgali altındaki kafkasyada çeşitli direnişler örgütleme sürecine çoktan başlamıştı. Şimdilerde gerilla denen çete savaşı bazen düzenli birliklerle birlikte çatışmalara kadar dönüşüyordu.

Şavşat'ta cılızda olsa ortaya çıkan direniş hareketi tamamen teşkilatı mahsusa tarafından örgütlenmiştir. Amacı Çarlık Ordularını meşgul etmek, Çarlığın Kafkasya'ya daha çok asker kaydırmasını sağlamaktır. Alman Genelkurmayının hedefi yani.

İnsanoğlunun, halkların, komşuların emperyalist güçlerin hedefleri doğrultusunda birbirini boğazladığı bir savaş Alman Genelkurmay'ın hedefleri için onbinlerce insanın öldüğü gerçeğini unutup geriye askerlik anıları mı kalıyor. Şavşat tarihi bu mu? Kendi toprak ve vatanı için savaşmak ne kadar onurlu ise, emperyalist güçlerin çıkar ve hesapları için birbirini boğazlamak bir o kadar insani açıdan sorunludur.

Çiçek Nene Kendi evi, ailesi, köyü ve vatanı için zorunlu kaldığında cesaret göstermiş, kocası, akrabası, komşusu için cefa çekmiş, zorluklarlara göğüs germiştir. Tarih bunu not düşüyor. Not düşülmemiş insanlarda var Şavşat'ta. Hepsini saygıyla analım.

Ama... Alman Emperyalizmi, Rus Çarlığı, Enver Paşa, Teşkilatı Mahsusa ... Ya bunlar ne olacak. Ya gerçekler ... İnsanoğlunun sömürgeci emperyalist-kapitalist güçler için birbirini boğazlaması ne olacak.


  LİNKLER ...
  KATEGORİ İÇERİK LİSTESİ ...
Tarih

Gürcistan Taraf ...

Savaşın Patoloj ...

Çiçek Nene Kimd ...

Kültürünüzü Bes ...

Mesket-Türkleri ...

Nevruz Tarihçes ...

Şavşat Tarihi v ...

Karyatidler ...

Mesk - Kartvel ...

Yöremizde Tarih ...

Eski Çağlarda A ...

Gürcülerin Tari ...

Urum Türkleri ...

Gürcülerin Tari ...

Hazarlar ...

Gürcülerin Tari ...

Neden Resmi Tar ...

Maçaheli"nin Ad ...

Osmanlı Öncesi ...

Artvinin Kurtul ...

Kırk Yıllık Kar ...

Amerika Heyeti ...

Çoruh Havzası A ...

Şavşatlının Suç ...

Osmanlıda Gürcü ...

Cenubi Garbi Ka ...

Sakın ...

Güney Kafkasya ...

Güney Kafkasya ...

Güney Kafkasya ...

Duvar Yazısı ve Yorumlarınızı üye girişi yaparak ekleyebilirsiniz ...

Haberler

Duvar Gazetesi

Mesaj Tahtası

Foto Galeri

Kültür&Sanat

Ticari Rehberi

İçerik ve Yorumlarınızı üye girişi yaparak ekleyebilirsiniz ...

  

SAVSAT.COM un kayıtlı 6771 üyesi bulunmaktadır.


Öneri ve İstekleriniz | Çağrı | Katılım ve Katkı | Kullanım Şartları