Üye Girişi
Kullanıcı :
Şifre :
 
Şavşat.com'a Üye
Değil misiniz ?


Köşkidekiler

Son 25 Üye

Ramazan Yıldırım

Tekin Acı

Seyfettin Özışık

Yaşar Temur

Nuran Aydın

Kadir Yalciner

Şenol Boz

Erdem Altun

Onur Geçkin

Zeki Ekinci

Selçuk Özgür

Mehmet Çiçek

Şeyma Dede

Naim Gümüş

Özbay Demir

Gizem Yazar

Nurbay Demir

ibrahim Büyük

Gökhan Durmuş

Nurbay Gül

Erkan Yılmaz

Nehir Kübra Avcı

Selçuk Gündüz

Ali Osman Yıldız

Özgür Çelik

AnaSayfa
Kültür ve Sanat
Duvar Gazetesi
Haber/Güncel
Mesaj Tahtası
Foto Galeri
iletişim
Şavşat ve Şavşatlılar Rehberi
Şavşat ve Turizm
Şavşat ve Medya

Bugün
20 Kasım 2017 08:54

Arsiyan
  DUVAR YAZILARI ...

  KATEGORİK BAŞLIKLAR ...

Çayır Biçme ve Öküz Arabası

irfan Yalduz / 13 Mayıs 2006 08:08

Çocukluğumda yaz tatilini iple çekerdim.Çünkü yaztatilimi babamların köyü olan garkılop(çoraklı) köyünde geçirirdik. şavşata bir buçuk saat kadar uzakta olmasına karşın bu güzel yerde tam bir köy yaşamı sürerdi .Geceleri gazlambası ışığında odanın duvarlarına vuran gölgeler gece sohbetleri ve çay bardağının çıngırtılaıı küçüklüğüm ile ilgili ilk anılarımı oluşturur.yazın biçim zamanı yaklaşınca çayırlar koruma altına alınır yöremizde bu olaya (KORUX) etme denir.



Biçim işi diğer yörelerde imeci bizim yöremide ise ırgat tabiri ile yapılır. biçim aracına tırpan denir. tırpanın ayrılmaz aletleri örs çekiç ve masattır. örs ve çekiçle tırpanın ağzı düzeltilir ve inceltilir sonrae masatla keskin hale getirilir. biçim yapıldıktan sonra otlar kurumaya bırakılır kuruyan otları küçük küçük yığınlar halinde dirgen yardımı ile öbekler oluşturulur bunada yörmide pulul denirdi.



Daha sonrasında ise pulullar toplanarak büyükçe yığın yapılırdı.bu işlemden sonra artık yığın mereğe veya harmana taşımaya hazırdır.



Taşımayı öküz arabası tabir edilen araçla yapılır komşu evlerde olduğu gibi dedemlerinde iki iri öküztarafından çekilen bir öküz arabası vardı. Baza n doluşur komşu köylere giderdik. Yol boyunca çocuk bağrışmaları ve öküz arabası mazı gıcırtı sesinden oluşan bir ses armonisi bizlere eşlik ederdi. Hiç duymamış olanlara bu müzikli inilti sesini anlatmak sanırım olanaksız. Özellikle sabah erken saatlerde yada akşam geç vakitlerde daha iyi duyulan bu ses beni halen etkilemektedir. Tekerlekler döndükçe iki ahşabın birbirine sürtünmesi sonucu oluşan bu gıcırtılı sesin cıkmaması ve ahşabın zarar görmemesi için sabun sürülür.. Köyün yaşlıları ise daha öküz arabası görülmeden uzaklardan gelen sesinden kimin ARACI olduğunu hemen anlarlardı. öküz arabası tamamen ahşaptan yapılır.



Mazının iki ucuna takılan tümü tahta olan bu tekerler çamur tutmaması için genelde akağaçtan yapılıp, aşınmaması içinde etrafına 2 cm eninde demir çember geçirilir. Öküzler arasından geçen uzun bir üçgen şeklindeki ''ok'' anayapıyı oluşturur. Bu okun ucuna boyunduruk bindirilir. Uzun bir tahtadan oluşan boyunduruğun ortasından deri kayıştan yapılmış 'bağla sağlamlaştırılır. Heriki uçlara sambağa hayvanlar bağlanır.



AKSAMLAR; boyundurux, sambax, kayış, sami, kota, buyli, gergi, gotlux, egrica, kopo, tıkmr,mazi.geçager, yavri, sabunlux, dayax, ip, cinel dir.



Ateşin keşfinden sonra insanlık tarihinin en önemli buluşlarından biri olan tekerleğin Orta Asya'daki çoban halklar tarafından M.Ö.3000 lerde kullanılmaya başlandığı sanılmaktadır. Hayvanların evcilleştirilmesi de ilk kez buralarda olmuş, bu iki olaya bağlı olarak ilk hayvanlı arabalar yine bu topraklarda ortaya çıkmaya başlamıştır. M.Ö.3000 -2500 yıllarına ait arkeolojik araştırmalarda dört tekerli araba figürlerine raslanmaktadır. Kağnının ise ilk kez Mısır'da kullanılıp oradan yayıldığı sanılmaktadır. Yüzyıllar boyunca bir çift öküzün koşulduğu öküz arabasıı çilekeş şavşat insanının en büyük yardımcısı olmuş ve halende olmaktadır.



Bu güne kadar yöremizde bulabildiğim çalışır durumdaki kağnıları gördüm fakat ne acıdırki araçları görsemde o büyülü sesi birdaha duyabilecekmiyiz. yine teknoloji ve göçün kurbanı olmuş gibi yazık..



İRFAN YALDUZ


  LİNKLER ...
  KATEGORİ İÇERİK LİSTESİ ...
Kültür ve Sanat

Horavel - Xoraw ...

Suat Yüksel'in ...

Selam Sana Mavi ...

8 MART DÜNYA KA ...

Hopadan Ardahan ...

AF ET BENİ KÖYÜ ...

Bir Hiciv Ustas ...

Deryami Baba İl ...

Keklik deresi ...

Gitti Köy Kültü ...

Uluslararası Ka ...

"Sonbahar" kend ...

Kara Lastik ...

Direnç Gülü ...

Yasak ve Dans ...

Gelme Salim ...

Son Fotoğraf ...

Dillerin Savaşı ...

Köy Yollarında. ...

Hekiyalar Diyar ...

Yeri Dolmayanla ...

''...Motorumu s ...

Gün’e Sel ...

Güz Yangını ...

''...Yarin saçl ...

Birgün ...

Dostça Bir Yazı ...

Çoban Ömer ...

Morbet ...

Hızır ...

Duvar Yazısı ve Yorumlarınızı üye girişi yaparak ekleyebilirsiniz ...

Haberler

Duvar Gazetesi

Mesaj Tahtası

Foto Galeri

Kültür&Sanat

Ticari Rehberi

İçerik ve Yorumlarınızı üye girişi yaparak ekleyebilirsiniz ...

  

SAVSAT.COM un kayıtlı 6771 üyesi bulunmaktadır.


Öneri ve İstekleriniz | Çağrı | Katılım ve Katkı | Kullanım Şartları