Şavşat Duvar Gazetesi Bilim

Microsoft hem yazıyor hem de yönetiyor

Şavşat.com

Bir elektronik belge, içerik ve format (biçim) olmak üzere iki parçadan oluşur. İçerik, ilgili belgeyi oluşturan kişinin zihinsel emeğinin ürünüdür. Format ise içeriğin elektronik ortamda saklanması ve okuyucuya sunumu ile ilgilidir. Format, kullanılan yazılımın olanakları ölçüsünde belirlenir. Bir içerik, farklı formatlarda okuyucuya sunulabilir. Örneğin içeriği, * resim olan belgeler için olası formatlar JPG, GIF, PNG, BMP vs. * ses olan belgeler için olası formatlar OGG, MP3, WAV, FLAC vs. * video olan belgeler için olası formatlar MPEG-2, AVI, WMV vs. * metin olan belgeler için olası formatlar DOC, PDF, ODT vs. Dolayısıyla, format, içerikten bağımsız bir olgudur. Ancak şu da unutulmamalıdır ki, insanlar zihinsel emeklerinin ürünlerini çeşitli formatlarda saklarken, bunu yalnızca kendilerinin daha sonraki erişimi için değil, çoğu zaman diğer insanlarla paylaşmak için yaparlar. Bu bağlamda, format, elektronik iletişimin temelini oluşturan bir olgudur ve yanlış format seçimi iletişimi sorunlu hale getirebilir. Örneğin, bir metin dosyasını Microsoft Word'un .DOC formatıyla kaydettiniz. Hergün sıkça yaptığımız ve alternatifsiz olduğunu düşündüğümüz bu eylemimizin doğal sonucu şudur: "Benim kaydettiğim dosyayı açmak isteyen okuyucu, .DOC uzantılı dosyayı açabilen programlar kullanmak zorundadır." Bu sonuç doğaldır. Ancak kullanılan formatla ilgili ikinci ve kritik bir sonuç vardır: "Dosyamı açabilmek için gerekli olan programlar Microsoft Şirketi'ne ait ürünler olmak zorundadır." Bu bağlamda, artık benim zihinsel emeğimin ürünü olan belge yalnız bana ait olmaz. Artık benim belgemde, ince bir hırsızlıkla Microsoft da söz sahibi olmuştur. Bugün başta open office olmak üzere çeşitli özgür yazılım ürünleri .DOC belgelerini büyük oranda tam olarak açabiliyor. Ancak bu durum, Microsoft'un onayıyla değil (aksine bunu engellemek için elinden geleni yapıyor), çoğu zaman yoğun bir çabayla gerçekleşiyor. Çünkü Microsoft'un kullandığı format, ürünlerini bu formatla uyumlu yapmak isteyen yazılım geliştiricilerin doğrudan erişimine açık değildir. Sözkonusu formatın Microsoft'un özel mülkiyetinde olması şirketin tekel konumunu giderek güçlendirir. Etkin bir bilişim politikasının yokluğunda süreç şöyle işler: Bir kamu kurumu, bir belgeyi Internet kullanıcılarının erişimine açmak ister. Microsoft Word'un kullanımındaki yaygınlıktan dolayı dosyasını .DOC uzantısıyla kaydeder. Böylece standartlara uyduğunu düşünmektedir. Fakat burada asıl yapılan, Microsoft Word kullanan 99 kişi varsa 100. kişiyi de Microsoft Word kullanmaya zorlamaktır. Ve tabi ki 101., 102., 103. ... kişileri de. Öyleyse çözüm nedir? Çözüm, şirketlerin özel mülkiyetinde olan değil; oluşumunda ilgili tüm tarafların söz, yetki ve karar hakkına sahip olabildiği, formatın tamamen herkesin erişimine açık olduğu ve oluşum sürecinin açık/seçik olarak izlenebildiği formatların seçilmesidir. Bu çerçevede, 2005/20 sayılı, "Birlikte Çalışabilirlik Esasları Rehberi" adlı Başbakanlık Genelgesi kayda değer bir adımdır. Sözkonusu genelgede, yukarıda belirtilen çözüm doğrultusunda bir adım atılmıştır: "...OASIS (Organization for the Advancement of Structured Information Standards) tarafından ofis dokümanları için standart olarak kabul edilen "Open Document Format for Office Applications - OpenDocument" formatının önümüzdeki dönemde kamu kurumlarının belge değişimi için zorunlu standart olarak kullanılması öngörülmektedir." Genelgede yer alan bu öngörü aslında uluslararası düzeyde yürütülen çalışmalarla yakından ilgilidir. Özel mülk doküman formatlarına karşı oluşturulan Açık Doküman Formatı'nın (ODF - Open Document Format) kullanımına yönelik faaliyetler uluslararası düzeyde önemli başarılar elde etmiştir. Fransa, Norveç, Belçika ve Finlandiya hükümetleri var olan dokümanlarını ODF'ye dönüştürmek için adımlar atmıştır. ODF'nin oluşum süreci elbette ki Microsoft'a da açıktı, ama katılmamayı tercih ettiler. Şimdi de Microsoft, Office Open XML (OOXML) adlı formatını, ‘daha önceden resmi olarak yayınlanmış teknik eksiklere ve ISO 26300:2006 (OpenDocument, ODF) biçiminin varlığına rağmen”, ‘standart” ofis biçimi olarak kabul ettirmeye çalışıyor. Hatta uluslararası düzeyde tartışmalarda ülkelerini temsil edecek üyeler, Microsoft iş ortakları arasından seçiliyor. Örneğin Türkiye'yi daha önce temsil eden komisyonda, komisyonun dört üyesinden biri Microsoft kitaplarının bir çevirmeniydi ve komisyonun yanıtı Microsoft'un yeni formatına 'Evet'ti. Burada sözü OOXML karşıtı kampanyanın başkanı Benjamin Henrion'a veriyoruz: Tüm dünyada OOXML (OOXML'e Hayır) dilekçesi 70.000'i aşkın insan tarafından desteklendi. OOXML (Office Open XML)'i etkileme çabamız şimdiye kadar şaşırtıcı bir başarı elde etti. Sorunları çözmek için şubatta Cenevre'de yapılacak olan "Ballot Çözüm Toplantısı" (Ballot Resolution Meeting) kadar 100.000 imza toplamayı hedefliyoruz. Microsoft ne olursa olsun daha önceden resmi olarak yayınlanmış teknik eksiklere ve ISO 26300:2006 (OpenDocument, ODF) biçiminin varlığına rağmen kendi belirlediği "standart" ofis biçimini kabul ettirmeye çalışıyor. 11 Aralık 2007 Salı gününe kadar Ballot Çözüm Toplantısı'nda yer alacak olan Türk Standartları Enstitüsü'nden (TSE) görevliler ISO'ya bildirilmek zorunda. En azından Portekiz ve İrlanda, Microsoft tarafından temsil edilecek! Biliyoruz ki, diğer ülkelerde de Microsoft çözüm ortakları kendilerini uluslararası delegasyonun başkanı olarak öneriyorlar. Eğer bir önlem almazsak, birçoğu başaracak. OOXML'in geleceğini belirlemek için Microsoft'un Cenevre'de ülkenizi temsil etmesine izin verecek misiniz? Değişiklik yapabilirsiniz. +90-312-416 62 64 numaralı telefondan TSE'yi arayın ve aşağıdakileri anlayabilmemiz için bize yardımcı olun; a. Cenevre'deki Ballot Çözüm Toplantısı'nda (?? DIS 29500) TSE'yi kim temsil edecek? b. Eğer TSE son açıklama tarihi olan 11 Aralık'tan haberdar ise delegelerin seçimi ne zaman yapılacak? c. BRM'ye ülkeniz adına katılacak olan delegeler, Microsoft'tan yeterince bağımsız mı? d. TSE'nin sorumlu komitesi 3500 çözüm önerisi veya hepsi değilse bile sadece gönderdikleri ulusal açıklamalar üzerinde çalışıyor mu? Lütfen bulduklarınızı bu e-postaya cevap vererek bildirin, aşağıdaki sayfayı her ulusal delegasyon üyesi ile birlikte güncelleyeceğiz. http://www.noooxml.org/brm Bu saçma standart önerisine karşı çabalarımıza yardım etmek için daha birçok şey yapabilirsiniz: 1. E-posta listelerimize katılın ve birçok aktif üye ile bağlantı kurun: http://lists.ffii.org/mailman/listinfo/noooxml-club 2. OOXML kampanyasını yürüten FFII üyesi olun: http://action.ffii.org/member_application 3. Dünya genelinde doğru ve açık dijital standartları destekleyen DIGISTAN üyesi olun; lütfen ilgi alanlarınızı şu adrese gönderin: members@digistan.org 4. OOXML hakkında blog girdisi yazın, bu tartışmaya şekil verecektir; örneğin İsveç'teki başarımıza blog girdileri büyük bir katkıda bulundu. 5. Kampanyamızı finansal anlamda destekleyin: http://www.noooxml.org/donations Saygılarımla, Benjamin Henrion OOXML Kampanya başkanı Çeviri : Akın Güneyli

Kategorisi Yeni Ekleme Formu

Yorum Ekleme Formu

Yazı: Microsoft hem yazıyor hem de yönetiyor

Görsel Ekleme Formu

: Microsoft hem yazıyor hem de yönetiyor

Duvar Gazetesi Bilim Üye Listesi